Blizna jest zmianą utworzoną z tkanki łącznej włóknistej w miejscu, w którym nastąpił uraz, (np. blizna po zabiegu chirurgicznym lub oparzenie) bądź nastąpiło wygojenie się stanów zapalnych, czy chorobowych (np. trądzik).


Jak powstaje blizna

Zanim powstanie blizna, musi nastąpić uszkodzenie skóry, które przekształca się w ranę, gojącą się w 4 fazach.

  1. Faza zapalna - jej początek sięga momentu zranienia. Od tego czasu przez 24-48 godzin godzin tkanka staje się przekrwiona i zwiększa się przepuszczalność naczyń włosowatych. Rana wypełnia się skrzepem krwi, który pełni rolę biologicznego opatrunku. Włóknik gromadzący się na brzegach rany stanowi rusztowanie dla strupa powstającego na ranie.
  2. Organiczna faza zapalna - na tym etapie organizm oczyszcza ranę z obumarłych komórek (napływają do niej mikrofagi, komórki żerne, które usuwają te obumarłe) i drobnoustrojów. Faza trwa około 7 dni, ponieważ tyle czasu potrzebują naczynia krwionośne, aby wniknąć do rany.
  3. Faza gojenia - w tym czasie komórki tkanki łącznej, zwane fibroblastami, produkują z duża intensywnością kolagen, który wspiera i podtrzymuje powstającą bliznę. Nad mnożącymi się komórkami tkanki łącznej powstaje nabłonek.
  4. Faza przebudowy blizny (remodeling rany) - proces ten prowadzi do zwiększenia wytrzymałości mechanicznej rany. Po tygodniu do zranienia, wytrzymałość rany stanowi 3% wytrzymałości normalnej skóry właściwej. Kiedy faza przebudowy zaczyna dominować, czyli po około 3 tygodniach, wytrzymałość rany odpowiada 20% wytrzymałości normalnej skóry. Kiedy miną trzy miesiące, rana będzie posiadała 80% wytrzymałości normalnej skóry. Wytrzymałość znacznie wzrośnie ze względu na przebudowę, która może trwać do 12 miesięcy od urazu. Warto zaznaczyć, że blizny nie są w stanie osiągnąć wytrzymałości normalnej skóry.

W wyniku zakłócenia którejkolwiek z powyższych faz, wzrasta ryzyko uformowania się nieprawidłowej blizny. Dodatkowo, skóra niektórych osób cechuje się indywidualną skłonnością do tworzenia się przerosłych i nieestetycznie wyglądających blizn. Do czynników ryzyka powstawania patologicznej blizny zalicza się:

  • wiek:
    • dzieci - tendencja do nadmiernej produkcji kolagenu
    • starsze osoby - wolniejsza regeneracja skóry
  • choroby metaboliczne, cukrzyca - trudniejsze gojenie ran i blizn
  • genetyczna tendencja do nieprawidłowego bliznowacenia
  • umiejscowienie na ciele: mostek, małżowiny uszne i ramiona
  • karnacja skóry - bardzo ciemna lub bardzo jasna
  • zaburzenie gospodarki hormonalnej
  • nadwaga

Dodatkowo największe ryzyko powstania blizny patologicznej następuje w wyniku oparzeń chemicznych i termicznych oraz w przypadku ran szarpanych. Wczesne rozpoczęcie pielęgnacji blizny po wygojeniu się rany jest kluczową czynnością, która znacząco wpływa na jej wygląd oraz fakturę w przyszłości.