TL;DR:

  • Rola chirurga: Pierwszym krokiem do estetycznej blizny jest delikatna technika operacyjna, prawidłowe szycie oraz ukrycie nacięć w naturalnych fałdach i zagłębieniach ciała.
  • Presuroterapia: Po usunięciu szwów kluczowe jest stosowanie plastrów silikonowych. Wywołują one mikro ucisk, który ogranicza dopływ krwi do tkanki i zapobiega jej przerostowi.
  • Kamuflaż kolorem: Gdy blizna całkowicie się przebuduje (po 6–12 miesiącach) i zblednie, można zastosować tatuaż medyczny, który idealnie upodabnia jej odcień do otaczającej skóry.
  • Problem bliznowców: Są uwarunkowane genetycznie i nieprzewidywalne – mogą pojawić się dopiero po kolejnej operacji.
  • Leczenie zmian: Na bliznowce stosuje się sterydy, krioterapie (wymrażanie) oraz botoks zmniejszający napięcie skóry. Ekspert odradza ich wycinanie, gdyż grozi to jeszcze większym odrostem tkanki.

Przed poddaniem się operacji plastycznej boimy się widocznych i brzydkich blizn. Zobacz co radzi chirurg plastyczny, Prof. dr hab. n. med. Piotr Prowans, aby zagwarantować prawidłowe gojenie się blizn.

Zmniejszenie widoczności blizny po operacji

Blizna po operacji jest naturalną konsekwencją i fizjologicznym sposobem naprawy uszkodzenia. Pierwszym sposobem, który zabezpiecza przed widocznością tej blizny jest usytuowanie jej w naturalnych zagłębieniach, fałdach ciała, tak żeby blizna była w sposób naturalny zamaskowana. Kolejnym elementem jest prawidłowe szycie chirurgiczne i odpowiednio delikatna technika operacyjna.

Jak poprawić gojenie oraz zapobiec przerostowi blizny

Natomiast po operacji, kiedy już usuwamy szwy, można stosować szereg preparatów, które poprawiają gojenie i zabezpieczają bliznę przed przerostem. Na pewno należy tu wspomnieć o różnego rodzaju plastrach silikonowych, które nakleja się na bliznę, a ich działanie polega na mikro ucisku. Określa się to mianem tzw. presuroterapii. Pod wpływem ucisku blizna jest niedokrwiona i ulega zanikowi. Oprócz tego jest szereg najrozmaitszych preparatów w postaci maści i kremów, które poprawiają gojenie i wpływają na zmniejszenie blizny.

Zapobieganie przerostom: Pielęgnacja po usunięciu szwów

  • Presuroterapia plastrami: Naklejanie plastrów silikonowych wywołuje stały mikro ucisk na tkankę. Taki ucisk ogranicza dopływ krwi (niedokrwienie), co hamuje nadmierny rozrost i zmusza bliznę do stopniowego zanikania.
  • Ochrona przed przerostem: Aktywną terapię domową należy rozpocząć natychmiast po zdjęciu szwów chirurgicznych, aby skutecznie zabezpieczyć formującą się tkankę przed powstaniem zgrubień.
  • Wsparcie regeneracji: Poza silikonem dostępna jest szeroka gama specjalistycznych maści oraz kremów, które stymulują prawidłowe gojenie skóry i aktywnie wpływają na zmniejszenie ostatecznych rozmiarów śladu.

Zastosowanie tatuażu medycznego

Warto też wiedzieć, że w momencie kiedy blizna ulegnie ostatecznemu przebudowaniu (a ten okres to jest od 6 do nawet 12 miesięcy) można dodatkowo wykorzystać tzw. tatuaż medyczny, w celu zmiany barwy blizny. Blizna fizjologicznie będzie jasna, ale możemy tatuażem upodobnić barwę blizny do barwy skóry otaczającej i wówczas faktycznie blizna jest prawie niewidoczna.

Sposoby leczenia bliznowców

Oddzielnym problemem są tzw. bliznowce, ale to jest pewien rodzaj schorzenia uwarunkowanego genetycznie i niestety nie mamy na to wpływu i nie jesteśmy w stanie tego przewidzieć. Co ciekawe bliznowce czasami występują u pacjentów, wcale nie po pierwszej operacji, a po którejś z kolejnych i również tak naprawdę nie wiadomo czemu tak się dzieje. Jeżeli już dojdzie do takiego powikłania, jednym ze sposobów leczenia jest wstrzykiwanie do bliznowca leków steroidowych oraz krioterapia, czyli wymrażanie.

Specyfika i metody leczenia bliznowców (keloidów)

  • Podłoże genetyczne: Powstawanie bliznowców to nieprzewidywalne schorzenie uwarunkowane genetycznie. Mogą one niespodziewanie pojawić się nie po pierwszym, lecz dopiero po którymś z rzędu zabiegu chirurgicznym.
  • Terapia skojarzona: W przypadku wystąpienia tego powikłania podstawowymi metodami leczenia są miejscowe iniekcje leków steroidowych oraz krioterapia, czyli kontrolowane wymrażanie zmienionej tkanki.
  • Redukcja napięcia botoksem: Dodatkowym wsparciem jest ostrzykiwanie brzegów bliznowca toksyną botulinową (botoksem), co pozwala rozluźnić strukturę skóry i zmniejszyć jej napięcie wokół zmiany.
  • Ryzyko chirurgiczne: Eksperci zdecydowanie odradzają klasyczne wycinanie bliznowców skalpelem. Taka ingerencja niemal zawsze stymuluje tkankę do agresywnego odrostu o znacznie większej powierzchni.

Dodatkowo można zastosować wstrzyknięcia botoxu w okolice bliznowca (właściwie na jego brzegach), w celu zmniejszenia napięcia skóry. Wycinanie chirurgiczne nie jest polecane, ponieważ jeżeli już dojdzie do wytworzenia bliznowców, to z reguły każde wycięcie powoduje odrost zmiany i to w znacznie większym zakresie.

FAQ

Chirurg planuje przebieg zabiegu tak, aby nacięcia pokrywały się z naturalnymi zagłębieniami lub fałdami ludzkiego ciała, co pozwala w sposób naturalny zamaskować późniejszą bliznę. Kluczowe znaczenie ma tu również zastosowanie bardzo delikatnej techniki operacyjnej oraz precyzyjne wykonanie samego szwu chirurgicznego.

Presuroterapia to metoda leczenia opierająca się na kontrolowanym ucisku tkanki. Plastry silikonowe naklejone na zagojoną ranę po usunięciu szwów wywołują stały mikro ucisk. Pod jego wpływem dochodzi do celowego niedokrwienia formującej się tkanki, co skutecznie hamuje jej nadmierny rozwój i prowadzi do zaniku oraz wygładzenia blizny.

Zastosowanie tatuażu medycznego jest możliwe dopiero po całkowitym zakończeniu procesu przebudowy blizny, co trwa zazwyczaj od 6 do 12 miesięcy. Ponieważ naturalnie dojrzała blizna staje się jasna, wprowadzenie odpowiednio dobranego barwnika pozwala upodobnić jej kolor do odcienia zdrowej, otaczającej skóry, czyniąc ją niemal niewidoczną.

Powstawanie bliznowców (keloidów) to specyficzne schorzenie uwarunkowane genetycznie. Medycyna nie jest w stanie przewidzieć ich wystąpienia, a co ciekawe – u niektórych pacjentów nie pojawiają się one po pierwszej operacji, a dają o sobie znać dopiero po kolejnych zabiegach chirurgicznych.

Chirurgiczne usunięcie bliznowca niesie za sobą ogromne ryzyko niepowodzenia. W przypadku tej tendencji genetycznej każde kolejne nacięcie skalpelem z reguły stymuluje tkankę do ponownego odrostu, często w znacznie większym i bardziej agresywnym rozmiarze. Zamiast tego stosuje się metody zachowawcze: sterydy, wymrażanie (krioterapię) lub botoks zmniejszający napięcie skóry.

PIŚMIENNICTWO:

  1. Surowiecka A. (red.), Oparzenia. Podstawy. Tom 1, Wydawnictwo PZWL, Warszawa.
  2. Oparzenia. Leczenie blizn i przykurczów pooparzeniowych, Medycyna Praktyczna – Chirurgia.
  3. Nyka W., Tomczak H., Presoterapia w profilaktyce i leczeniu blizny przerostowej po oparzeniu skóry (Presterapia IV).
  4. Bringeland N.E., Boeger D. (red.), Terapia blizn. Metody stymulujące gojenie się ran i usprawniające funkcjonowanie układu powięziowego, MedPharm Polska / PZWL.
  5. Harte D., Gordon J., Shaw M., Stinson M., Porter-Armstrong A., The Use of Pressure and Silicone in Hypertrophic Scar Management in Burns Patients: A Pilot Randomized Controlled Trial.
  6. Wiseman J. et al., Effectiveness of topical silicone gel and pressure garment therapy for burn scar prevention and management in children: a randomized controlled trial.